review door wim c.

Kwaidan

Film Review    

Masaki Kobayashi (Harakiri) verfilmde met Kwaidan vier traditionele Japanse spookverhalen, zoals ze in het begin van de twintigste eeuw opgetekend werden door Lafcadio Hearn.

Het eerste verhaal heet "The Black Hair" en gaat over een samurai die aan de armoede wil ontsnappen door te scheiden van z'n zachtaardige echtgenote en een nieuwe vrouw te zoeken in een rijke familie. Gevangen in een liefdeloos verstandshuwelijk, beseft hij na enkele jaren dat hij zijn oude relatie nooit had mogen opgeven. Hij gaat weer op zoek naar zijn eerste liefde maar ontdekt op lugubere wijze dat hem daarvan enkel de herinneringen nog resten...

"The Woman in the Snow" is het tweede deel en verhaalt over twee houthakkers die gevangen raken in een sneeuwstorm. Ze vinden beschutting in een leegstaande hut, maar toch voelt de oudste van de twee zich langzaam overmand worden door de bijtende koude. Er verschijnt een spookachtige dame met wit gelaat aan zijn zijde, die hem zachtjes zijn laatste adem ontneemt en zich dan naar de jonge houthakker keert. Daar krijgt ze medelijden mee, en ze zegt hem te zullen sparen - maar nooit mag hij vertellen over hun ontmoeting of ze zal hem vooralsnog het leven ontnemen. Dan verdwijnt ze in de nacht. Zal de jongeman zijn geheim kunnen bewaren?

Het derde en langste deel, "Hoichi, the Earless", gaat over een blinde luitspeler die onderdak heeft als hulpje in een tempel. Op een dag wordt hij door de rusteloze geesten van een oude samurai-familie gevraagd om elke avond het verhaal te komen reciteren van hun tragische ondergang. Door dit dagelijks te moeten doen raakt de muzikant langzaamaan helemaal uitgeput, waarop de monnik van de tempel probeert hem van zijn kwelling te verlossen...

De film sluit af met "In a Cup of Tea". Een oude man ziet in z'n kop thee de reflektie van een mannengezicht. Als hij de thee aarzelend toch maar opdrinkt, krijgt hij achteraf bezoek van een geestesverschijning die hem ervan beschuldigt z'n ziel opgedronken te hebben. De man trekt zijn zwaard en probeert zo de verschijning te verjagen, maar later op de nacht krijgt hij nog een tweede bezoek...

Kwaidan is een visueel snoepfestijn. De sets hebben expressionistische schilderingen als kleurrijke achtergrond en het krachtige camerawerk duwt de personages met trage zelfzekerheid in de richting van het onafwendbare noodlot. Naast de surreële sets wordt een verdere onthechting in de hand gewerkt door het gebruik van slow-motion, van een off-screen verteller en door de bevreemdende soundtrack, waarbij de beelden soms enkel onheilspellende minimalistische muziek als begeleiding krijgen en on-set geluid afwezig blijft of zich beperkt tot expressionistische toetsen zoals bijvoorbeeld een plots dichtklappende deur. De belichting is ook wondermooi, Kobayashi heeft geen terughoudendheid om ze als vertelinstrument te gebruiken en in het laatste deel haalt hij een paar straffe stoten uit met schaduwspel. Een absoluut meesterwerk.

Disc Review    

Vroeger al te vinden als een uitgave van het Criterion-label, krijgt Kwaidan nu pas de uitgave die de film verdient. In de eerdere versie waren twintig minuten geknipt, maar op deze uitgave van Eureka in hun Masters of Cinema-serie staat de drie uur durende film eindelijk integraal.

Het beeld is gerestaureerd en vertoont nauwelijks beschadigingen. Hier en daar zie je wat aliasing en ook edge-enhancement duikt af en toe op, maar dan ben ik aan 't muggenziften. Kleuren en kontrast zijn prima, scherpte is goed. Geluid is wat minder, met voortdurend gekraak en lichte ruis, maar alles klinkt heel warm en vol detail. Als extra op het schijfje een stel trailers en een fotogalerij, en in het doosje een stevig boek van maar liefst 72 pagina's met de vier verhalen waarop de film zich baseerde, een interview met Kobayashi en zijn biografie.

Screenshots